İslami Hicri Takvim Nedir?
Hicri takvim — İslami Kamerî takvim olarak da bilinir — dünya genelindeki Müslümanların ibadet vakitlerini ve dini günleri belirlemek için kullandığı resmi zaman sistemidir. Gregoryen takvimden farklı olarak güneşi değil, ayın evrelerini esas alır.
Hicri Takvimin Kökeni
Takvim, Hz. Peygamber'in ﷺ Mekke'den Medine'ye hicret ettiği 622 yılından başlar. 638 yılında Halife Hz. Ömer, bu tarihi hicreti başlangıç noktası olarak kabul eden resmi bir İslam takvimi oluşturdu. Sahabe, Hac mevsiminin ardından gelen Muharrem ayını yılın ilk ayı olarak benimsedi.
Hicri Takvimin On İki Ayı
- Muharrem – İlk ay; dört haram aydan biri, Aşure Günü bu aydadır.
- Safer – İkinci ay; özel bir ibadet öngörülmemiştir.
- Rebiülevvel – Hz. Peygamber'in ﷺ doğum ve vefat ayı.
- Rebiülahir – Yılın dördüncü ayı.
- Cemaziyelevvel – Beşinci ay.
- Cemaziyelahir – Altıncı ay.
- Recep – Haram ay; İsrâ ve Mirac bu aydadır.
- Şaban – Ramazanı önceleyen ay; Hz. Peygamber bu ayda çok oruç tutardı.
- Ramazan – En faziletli ay; oruç ve Kur'an ayı.
- Şevval – Ramazan Bayramı ile başlar.
- Zilkade – Hac mevsimini önceleyen haram ay.
- Zilhicce – Hac ve Kurban Bayramı ayı.
Yeni Ay Nasıl Belirlenir?
Geleneksel olarak her yeni ay, 29. günün akşamı hilâlin gözlemlenmesiyle başlar. Hilâl görülürse eski ay 29 gün olur; görülmezse 30. güne tamamlanır. Günümüzde pek çok ülke astronomik hesaplamaya başvurmaktadır.
Ramazan Neden Her Yıl Erken Gelir?
Hicri yıl 354 ya da 355 günden oluşurken Gregoryen yıl 365 ya da 366 günden oluşur. Yaklaşık 11 günlük bu fark, İslami günlerin her yıl Gregoryen takvimde 11 gün ileri kaymasına neden olur. Yaklaşık 33 yıllık bir döngüde Hicri takvim tüm mevsimleri dolaşmış olur.
Hicri Takvimin Önemi
Hicri takvim, İslam'ın zamanla ilgili tüm temel ibadetlerini belirler: Ramazanda oruç, Zilhiccede hac, Fıtır Sadakası ve bayramlar. Ayrıca iddet, süt emzirme süresi ve benzeri şer'î hükümlerde kullanılır.